Op dit nieuwe album, het eerste sinds 2023, doet Space Afrika datgene waar ze goed in is: even bloedstollende als prachtige elektronische collages maken die klank geven aan het moderne grotestadsleven. We horen flarden piano en cello, spoken word, field recordings, diepe baslagen en zelfs een operastem. Het politiek geladen duo uit Manchester, dat in juli nog een indrukwekkende performance gaf in de Nieuwe Kerk als openingsact van Dekmantel, weet in 10 composities en 3 interludes op een bizar vanzelfsprekende manier ambient, nieuwe muziek, en triphop te verweven.
01/Twin Sister - I Want A House 02/Westside Cowboy - I Never Met Anyone I Thought I Could Really Love (Until I Met You) 03/HIIIT & Het Muziek - All The Way Divine 04/Yazz Ahmed - Bloom 05/My New Band Believe - Numerology 06/Valentina Magaletti & upsammy - Superimposed 07/De Rivier - Zon 08/Kieran Hebden & William Tyler - When It Rains 09/Marcia & Salvador Sobral - Pega Em Mim 10/Benny Zen - Toyota Your My Ride 11/Petersburg - Open 12/Zesde Metaal - Service 13/Ed O'Brien - Blue Morpho 14/Milojkovic Quartet - Stray Toughts 15/Personal Trainer - Moping 16/Foreign Press - Set Your Love In Motion 17/Bianca Steck - Going Astray 18/Way Dynamic - Miffed It 19/Caroline Rose - Yip Yip Yow 20/Elijah Waters - Tarmack 21/Celine Dessberg - Chintamani 22/Camilo Donoso - Witte Eend
Ed O’Brien was altijd al de gitarist van Radiohead die liever de randen opzocht dan het middelpunt. Met Blue Morpho zet hij die lijn solo voort, zonder de bescherming van een band aan zijn zij. Het resultaat is geen radicale breuk zoals Kid A, maar eerder een weergave van een langzaam artistiek en persoonlijk verwerkingsproces — en juist daarin schuilt de kracht van de plaat.
De achtergrond is bepalend: tijdens de lockdowns en de periode van isolatie voelde O’Brien de noodzaak zichzelf opnieuw uit te vinden. Eerder bracht hij onder de naam EOB een soloalbum uit waar hij al gauw niet meer tevreden over was, wat bijdroeg aan een moeilijke periode van twijfel en depressie.
De zeven nieuwe composities op Blue Morpho ademen herwaardering voor het pure spelen. In plaats van strakke songstructuren horen we open, zich langzaam ontwikkelende texturen. In openingsnummer Incantations ontstaat een breed klanklandschap waarin folky gitaarlijnen elkaar subtiel aanvullen en verschuiven, eerder meditatief dan spectaculair. Het titelnummer voegt daar indrukwekkende strijkarrangementen aan toe van Tõnu Kõrvits, die de muziek optillen zonder haar te sluiten.
Teachers biedt een zeldzaam moment van ritmische spanning, met een pulserende triphopgroove die de muziek voortstuwt terwijl O’Brien’s stem vervreemd en zoekend klinkt, alsof hij zichzelf van buitenaf hoort. Ook de korte drone Solfeggio versterkt dat gevoel van licht desoriënterende introspectie.
Blue Morpho is een ingetogen maar moedige en persoonlijke plaat over herstel en heroriëntatie, die juist door zijn openheid ook voor de luisteraar iets kan betekenen.
Wie er toen bij was, is dat ongetwijfeld nog niet vergeten. Tijdens het slotconcert van Le Guess Who? 2016 deden de Joods/Amerikaanse zanger Shye Ben Tzur, Britse gitarist Jonny Greenwood en het Indiase ensemble The Rajasthan Express de zaalvloer van TivoliVredenburg trillen - zó heftig werd er gedanst. Het was toen al niet eens per se het eerste zijproject van Greenwood meer, die inmiddels is uitgegroeid tot een zeer gevierd filmcomponist (There Will Be Blood, Phantom Thread, Power of the Dog). Tien jaar na 2016 ligt de wereld er significant anders bij dan ze toen deed. Radiohead bracht sindsdien geen nieuwe studio-albums meer uit en binnen de band bestaan verschillende scholen over de omgang met een bloeddorstig Israëlisch regime. Het is waarschijnlijk ook niet zozeer aan God te danken, maar óh wat fijn dat er met Ranjha nu een tweede plaat is verschenen van deze samenwerking. Weer worden de Hebreeuwse teksten (nota bene geënt op Soefi-poëzie) verbonden aan de Noord-Indiase qawwali-traditie en Westers experiment. Een onwaarschijnlijke combinatie die uitmondt - echt waar - in een soort fantastische spirituele rock die uitblinkt in ritme en trance. Horen is geloven; er is moed en creativiteit voor nodig om grenzen over te steken of - beter nog - te laten vervagen. Plaat van het jaar?
Wat The Cribs rond 2008 één van de leukste nieuwe Engelse gitaarbands maakte? Hun pakkende melodieën en tomeloze energie. De drie broers Jarman schrijven ze nog altijd, die stekelige openhartige liefdesliedjes. Maar buiten het fijn jengelende Never The Same en de weemoedige powerpop van Summer Seizures is de flair er twintig jaar later wel een beetje af - op kant B kakt het album wat in. Toch is Selling A Vibe een prima instapplaat voor nieuwe luisteraars, die dan na kant A naar vroeger werk kunnen grijpen.