VARIOUS #122

01/Twin Sister - I Want A House
02/Westside Cowboy - I Never Met Anyone I Thought I Could Really Love (Until I Met You)
03/HIIIT & Het Muziek - All The Way Divine
04/Yazz Ahmed - Bloom
05/My New Band Believe - Numerology
06/Valentina Magaletti & upsammy - Superimposed
07/De Rivier - Zon
08/Kieran Hebden & William Tyler - When It Rains
09/Marcia & Salvador Sobral - Pega Em Mim
10/Benny Zen - Toyota Your My Ride
11/Petersburg - Open
12/Zesde Metaal - Service
13/Ed O'Brien - Blue Morpho
14/Milojkovic Quartet - Stray Toughts
15/Personal Trainer - Moping
16/Foreign Press - Set Your Love In Motion
17/Bianca Steck - Going Astray
18/Way Dynamic - Miffed It
19/Caroline Rose - Yip Yip Yow
20/Elijah Waters - Tarmack
21/Celine Dessberg - Chintamani
22/Camilo Donoso - Witte Eend

ED O'BRIEN

Ed O’Brien was altijd al de gitarist van Radiohead die liever de randen opzocht dan het middelpunt. Met Blue Morpho zet hij die lijn solo voort, zonder de bescherming van een band aan zijn zij. Het resultaat is geen radicale breuk zoals Kid A, maar eerder een weergave van een langzaam artistiek en persoonlijk verwerkingsproces — en juist daarin schuilt de kracht van de plaat.

De achtergrond is bepalend: tijdens de lockdowns en de periode van isolatie voelde O’Brien de noodzaak zichzelf opnieuw uit te vinden. Eerder bracht hij onder de naam EOB een soloalbum uit waar hij al gauw niet meer tevreden over was, wat bijdroeg aan een moeilijke periode van twijfel en depressie.

De zeven nieuwe composities op Blue Morpho ademen herwaardering voor het pure spelen. In plaats van strakke songstructuren horen we open, zich langzaam ontwikkelende texturen. In openingsnummer Incantations ontstaat een breed klanklandschap waarin folky gitaarlijnen elkaar subtiel aanvullen en verschuiven, eerder meditatief dan spectaculair. Het titelnummer voegt daar indrukwekkende strijkarrangementen aan toe van Tõnu Kõrvits, die de muziek optillen zonder haar te sluiten.

Teachers biedt een zeldzaam moment van ritmische spanning, met een pulserende triphopgroove die de muziek voortstuwt terwijl O’Brien’s stem vervreemd en zoekend klinkt, alsof hij zichzelf van buitenaf hoort. Ook de korte drone Solfeggio versterkt dat gevoel van licht desoriënterende introspectie.

Blue Morpho is een ingetogen maar moedige en persoonlijke plaat over herstel en heroriëntatie, die juist door zijn openheid ook voor de luisteraar iets kan betekenen.

Shye Ben Tzur, Jonny Greenwood & The Rajasthan Express

Wie er toen bij was, is dat ongetwijfeld nog niet vergeten. Tijdens het slotconcert van Le Guess Who? 2016 deden de Joods/Amerikaanse zanger Shye Ben Tzur, Britse gitarist Jonny Greenwood en het Indiase ensemble The Rajasthan Express de zaalvloer van TivoliVredenburg trillen - zó heftig werd er gedanst. Het was toen al niet eens per se het eerste zijproject van Greenwood meer, die inmiddels is uitgegroeid tot een zeer gevierd filmcomponist (There Will Be Blood, Phantom Thread, Power of the Dog). Tien jaar na 2016 ligt de wereld er significant anders bij dan ze toen deed. Radiohead bracht sindsdien geen nieuwe studio-albums meer uit en binnen de band bestaan verschillende scholen over de omgang met een bloeddorstig Israëlisch regime. Het is waarschijnlijk ook niet zozeer aan God te danken, maar óh wat fijn dat er met Ranjha nu een tweede plaat is verschenen van deze samenwerking. Weer worden de Hebreeuwse teksten (nota bene geënt op Soefi-poëzie) verbonden aan de Noord-Indiase qawwali-traditie en Westers experiment. Een onwaarschijnlijke combinatie die uitmondt - echt waar - in een soort fantastische spirituele rock die uitblinkt in ritme en trance. Horen is geloven; er is moed en creativiteit voor nodig om grenzen over te steken of - beter nog - te laten vervagen. Plaat van het jaar?

THE CRIBS

 

Wat The Cribs rond 2008 één van de leukste nieuwe Engelse gitaarbands maakte? Hun pakkende melodieën en tomeloze energie. De drie broers Jarman schrijven ze nog altijd, die stekelige openhartige liefdesliedjes. Maar buiten het fijn jengelende Never The Same en de weemoedige powerpop van Summer Seizures is de flair er twintig jaar later wel een beetje af - op kant B kakt het album wat in. Toch is Selling A Vibe een prima instapplaat voor nieuwe luisteraars, die dan na kant A naar vroeger werk kunnen grijpen. 

TALK SHOW

Wat verwacht je van een groep die zich Talk Show noemt en een album uitbrengt dat Miss America heet? Toch niet onmiddelijk het experimentele klankenkabinet dat Steph Richards en Qasim Naqvi hier opentrekken, zou je zeggen. Richards' trompetten en bugel waaieren als koude mist door Naqvi's pulserende elektronica en rinkelende percussie. Miss America is freejazz going places; het lukt dit duo wonderwel om verder te reiken dan de eigen navel. Je hoort water trillen, leer zoemen, lucht zwoegen - pure analoge en geïmproviseerde magie die zelden zo vrij én tegelijkertijd zo precies klonk. We Jazz Records, het Finse label dat al jaren hét kompas vormt voor avontuurlijke nieuwe muziek, biedt het duo een uitstekend platform. Geweldige, tikkeltje sinistere hoes trouwens, waarop twee bimbo's prijken van wie de oppervlakkige schoonheid in schril contrast staat met de uitdagende muziek. 

SML

O, dat grensgebied tussen jazz, elektronica en postrock; het is nog altijd één van de fijnste plekken om op vakantie te gaan. Het Amerikaanse kwaliteitslabel International Anthem is zich er terdege van bewust, want het biedt luisteraars uit Chicago en daarbuiten al sinds 2014 comleet verzorgde reizen aan. Zo hebben ze onder meer Emma-Jean Thackray, Tortoise, Alabaster Deplume en Irreversible Entanglements in hun hangar. Het tweede album van SML uit Los Angeles is het nieuwe paradijselijke eiland en dé bestemming van 2025. Het vijftal (drums, bas, gitaar, synth, saxofoon) heeft met How You Been een heerlijke plaat gemaakt die zich kenmerkt door een haast tropische muzikale dichtheid, als een mangrove waarin je beslist de weg kwijt raakt. How You Been werd grotendeels live op het podium bij elkaar geïmproviseerd en opgenomen (de kreetjes van de musici zijn zowat het enige die je af en toe terug het hier en nu in roepen), om achteraf in de studio te worden opgevijzeld tot wat je nu hoort; een ijzersterk tijdsdocument van hedendaags Los Angeles. 

VARIOUS #121

01/Meric Long - Exit Forward
02/No Joy - Bugland
03/David Byrne - Everybody Laugs
04/Stella Donnelly - Feel It Change
05/Knower - Fuck The Makeup
06/Just Mustard - Endless Deathless
07/Heavy Lungs - Get Out
08/HIIIT - Last Bird
09/Mark William Lewis - Tomorrow Is Perfect
10/Madi Diaz - Fatal Optimist
11/Lip Service - Living Alone
12/Field Music - Logic
13/SML - Chicago Four
14/Elaine Stritch - Are You Having Any Fun?
15/Few Bits - Cobblestones
16/Guided By Voices - (Don't Go Back To) Oxford Talawanda
17/Jeff Tweedy - Lou Reed Was My Babysitter
18/MOULD - Snails
19/Robin Kester - Happy Sad (It's A Party)
20/Kaat Van Stralen - Stop Met Wenen
21/Tame Impala - End Of Summer

JUST MUSTARD

Het spookt in de songs van Just Mustard. De Ierse noiserockband, die enkele jaren geleden in Zuid-Amerika mocht openen voor The Cure, beweegt zich op We Were Just Here als door een droom van staal en stroboscooplicht: ruisend, dreunend, maar met een glimp van euforie. Denk Space Siren, A Place To Bury Strangers, Mogwai. Zwaar vervormde gitaren buigen zich hier tot melodieën die tegelijk snijden en strelen — Endless Deathless en Out of Heaven bewijzen hoe fenomenaal een hook kan klinken als hij door ruis wordt gedragen.

Af en toe zet de band een stap terug, zoals op het minder lawaaiige Dreamer. Katie Ball, toegerust met een stem als een sirene, neemt daar de spotlights, al schuurt haar opgewektheid soms tegen een vreemd soort happy hardcore-nostalgie. Dat haar stem prominenter in de mix staat dan op vorige platen, benadrukt vooral dat Just Mustard’s magie schuilt in de chemie tussen de verschillende bandleden: zo mag ook drummer Shane Maguire, die steeds haarfijn aanvoelt wanneer er een tandje bij moet, niet onvermeld blijven. We Were Just Here klinkt als ontwaken in verblindend licht.

MADI DIAZ

Met Fatal Optimist legt de Amerikaanse singer-songwriter Madi Diaz haar meest sobere en persoonlijke plaat tot nu toe op tafel. Waar haar doorbraakalbum History of a Feeling en het Grammy-genomineerde Weird Faith nog uitpakten met rijkere arrangementen, klinkt dit nieuwe werk haast als een besloten huiskamerconcert. Diaz nam de liedjes grotendeels alleen met haar gitaar op, en dat hoor je: de intimiteit is tastbaar, alsof ze haar hart recht in je oor uitstort. Haar gepolijste stemgeluid, dat soms aan Sarah McLachlan doet denken, contrasteert mooi met de sobere omlijsting. In nummers als Hope Less en Why’d You Have to Bring Me Flowers hoor je de directe eerlijkheid van een Joni Mitchell anno 2020, terwijl Heavy Metal in zijn melancholische kracht verwant lijkt aan het werk van Laura Marling. Toch sluipt er geregeld loomte in: niet elk lied kan binnen deze spaarzame vorm zijn volle zeggingskracht behouden. Fatal Optimist is geen meesterwerk, wel een moedige en ontwapenende stap die Diaz’ vakmanschap en kwetsbaarheid overtuigend etaleert.

MARK WILLIAM LEWIS

Mark William Lewis; op papier is de naam precies het Britse equivalent van de jongen van hiernaast. Schijn bedriegt af en toe, want achter het doodnormale alias schuilt een mysterieuze singer/songwriter die groot werd in de achterafzaaltjes van Zuid-Londen en die zich hult in poëtische nevelen. Zijn songs zijn met een bezetting van bas, drums, gitaar en harmonica evenwel erg toegankelijk, al is het aanvankelijk misschien even wennen aan Lewis' donkere, wat hese zangstem - type Bill Callahan. Voor liefhebbers van de betere melancholische indiepop.

EIKO ISHIBASHI & JIM O'ROURKE

Kijk naar de wolken en zie er figuren in; wij mensen verbeelden ons gemakkelijk patronen. Pareidolia, het album van Eiko Ishibashi en Jim O' Rourke, doet iets vergelijkbaars met geluid. Ishibashi en O’Rourke knippen en plakken hun improvisaties, opgenomen tijdens een Europese tournee in 2024, tot een collage die even losjes als trefzeker klinkt. Flarden fluit en gitaar dwarrelen door digitale mist, soms kabbelend, soms krassend. Je hoort Dublin en Parijs, maar net zo goed je eigen woonkamer. Muziek als een schaduwspel: je ziet en hoort precies wat je wilt. 

VARIOUS #120

01/Matmos - Changing States
02/Gelli Haha - Funny Music
03/Omni - Forever Beginners
04/Preoccupations - Andromeda
05/Sef - Hou Me Vast
06/Vieze Meisje - Dender
07/Grote Geelstaart - Drie Harige Ratten
08/Dorothy Ashby - Come Live With Me
09/Big Thief - Incomprehensible
10/Kieran Hebden & William Tyler - If I Had A Boat
11/Sofia Kourtesis - Canela Pura
12/Smerz - Feisty
13/Min Taka & Valfi - Spiderman (Juked Remix)
14/The Fall - Time Enough At Last
15/La Loye - Everything Everything
16/Annahstasia - Saturday
17/PUP - Hallways
18/Penguin Cafe Orchestra - The Sound Of Someone You Love Who's Going Away And It Doesn't Matter

SOFIA KOURTESIS

Wat Volver bijzonder maakt, zit ’m niet in het dansbare — dat wás er al — maar in het omhullende weefsel: zonlicht dat door een Peruviaans gordijn valt, stemmen die spreken als herinneringen, klanken die eerder kruipen dan knallen. De singles Unidos en Canela Pura waren al onweerstaanbaar, maar in de context van de volledige EP vallen ze nóg warmer op hun plek. Ballumbrosio is cinema in zes minuten; Sisters een zacht slotakkoord in queer-kleuren. Kourtesis schuift house open als een raam, laat de dansvloer ruiken naar limoenen en aarde. De melodie is overal, maar nergens klinken haar tracks glad. Zelfs de drops voelen geleefd. Volver is het Spaanse woord voor wederkeren — maar Kourtesis beweegt met deze muziek gevoelsmatig juist vooruit, richting muziek die intiemer, hartstochtelijker en spiritueler is dan haar ouder werk. Denk: Pedro Almodóvar meets Daphni bij zonsondergang op een dakterras in Lima. Een juweel van een mini-album. 

RICHARD HAWLEY

 Richard Hawley was ooit gitarist in de dit jaar herrezen britpopgroep Pulp, maar mag zich intussen ook al even laten voorstaan op een rijke solo-carrière. Vorig jaar zag een trouwe schare fans de crooner uit Sheffield al langs onder meer Brugge, Lokeren en Amsterdam toeren. Om dan bij de koopwaar teleurgesteld te moeten constateren dat 's mans beste album, het in 2005 verschenen Coles Corner, al lang en breed uitverkocht was. Het is dan ook niet minder dan terecht dat er ter ere van de 20e verjaardag van de muziek een luxe heruitgave verschijnt – al was het alleen maar voor dat prachtige nummer The Ocean.

Op de tweede CD staan een handvol alternatieve takes en liveversies die Hawleys talent als arrangeur en bariton nog eens onderstrepen. De akoestische versie van Hotel Room laat horen hoe feilloos zijn songwriting is; zo mooi worden ze sinds Roy Orbison niet meer gemaakt. De wijze waarop hij de bluesklassieker Born Under a Bad Sign naar zijn hand zet als slaapliedje; petje af. 

Coles Corner is een moderne klassieker. Wie het beu is om in melancholische buien almaar naar de geijkte Morrissey, Scott Walker of Nick Cave te grijpen, doet er goed aan deze reissue in huis te halen.  

MATMOS

 

Een van de eerste dingen die je hoort wanneer je Metallic Life Review opzet, is een piepende deur die geopend wordt. Of is het toch een trompet? Het is tekenend voor Matmos, het Amerikaanse elektronische duo dat al ruim 25 jaar meedraait; ook op hun nieuwste worp verwonderen ze zich nog kinderlijk over klank en is er gewoon plek voor een gebbetje. Geef de twee eens ongelijk; humorloze en pretentieuze muziek is er immers al in overvloed. 

Het uitgangspunt is eenvoudig: een album dat volledig is opgebouwd uit geluiden van metaal. Brons, staal, aluminium — soms ritmisch, soms schurend en vrij. De opnames zijn door de jaren heen verzameld: deurkrukken uit hun jeugd, crypten in Europa, tapespoelen uit Parijs. Matmos laat horen hoe ver je kunt komen met gevonden geluid, zonder te vervallen in droge academica. Het resultaat is verrassend coherent, soms ontroerend (mooi glockenspiel op Changing States) en bovenal levendig.

PUP

Het fijne aan het Canadese viertal PUP; je weet wat je aan ze hebt. De groep uit Toronto blinkt al jaren uit in punkrock van hoge kwaliteit, even melodieus en geestig als scherp en onverschrokken. Zo trouw en loyaal als een jonge hond, zo komt ook Who Will Take Care After The Dogs aandraven. Veel nieuwigheden zijn er op het vijfde album niet te vinden, maar geen haan die daar naar kraait zolang er gestrooid wordt met aanstekelijke gitaarloopjes en meeslepende refreinen (Need To Hear It, Paranoid, Hallways) die je uit volle borst mee kunt schreeuwen. 

VARIOUS #119

01/upsammy - Relict
02/Few Bits - Future Dives
03/Moreish Idols - All In The Game
04/Sef - H.E.L.P.
05/Cero Ismaël - Two Blinded Eyes
06/Mich - Jan's House
07/Squid - Crispy Skin
08/Glitterpaard - Mythomania
09/Panda Bear - Praise
10/Wolf Alice - Lisbon
11/Horsegirl - Switch Over
12/Los Sara Fontan - Wall-E
13/Momma - I Want You (Fever)
14/caroline - Total Euphoria
15/HIIIT, NKK NXT, Asko|Schönberg - WhenYou Walk Away From Me
16/Oklou - Choke Enough
17/Davido - Funds
18/De Vlaamse Primitieven - Serpentendans
19/Prize Collect - The Distance
20/Cindy Lee - If You Hear Me Crying

MOMMA

Momma's Welcome To My Blue Sky zweeft tussen nostalgie en nieuwe hoop. De band, ooit een ruwe diamant in de lo-fi grunge-scene, heeft zijn randen niet gladgestreken, maar ze fonkelen nu in een ander licht. "I Want You (Fever)" zet direct de toon: een broeierige, verslavende riff die zich als een koortsige droom in je hoofd nestelt, met vocalen die verleidelijk heen en weer golven tussen verlangen en afstandelijkheid. Dit is geen blind omarmen van de toekomst, maar een bedachtzame omhelzing van het verleden—met gitaren die de lucht openscheuren als een op hol geslagen zomerstorm.

"Sincerely" opent met 90s-indierockinvloeden, maar Momma voegt melancholie en speelse melodieën toe. De zang van Etta Friedman en Allegra Weingarten danst tussen nonchalance en urgentie, alsof Kim Deal en Liz Phair samen een dagboek bijhouden. Het titelnummer zweeft dromerig voort, als een Sonic Youth-lied dat reflectie boven chaos verkiest.

Hoogtepunten als "Rodeo" en "Bottle Blonde" combineren gruizige riffs met melodieuze kracht. De productie blijft helder zonder steriel te klinken; ruis en chaos voelen als gecontroleerde vonken van een vuur dat nooit dooft.

Welcome To My Blue Sky is een ansichtkaart uit een wereld die ooit de onze was, maar nu alleen nog in muziek bestaat. Gelukkig is dat meer dan genoeg.

BEN LAMAR GAY

"Downtown Castles Can Never Block The Sun" is zowel een greatest hits als een debuutalbum voor Ben LaMar Gay. De nummers van de muzikale ontdekkingsreiziger uit Chicago zijn afkomstig van niet minder dan zeven albums die gedurende evenzoveel jaren op de plank waren blijven liggen. De muziek is vrij en jazzy in de beste zin van het woord, hopt van zwoele r&b naar toypiano's en terug; eclectisch is een eufemisme. Heel fijn dat kwaliteitslabel International Anthem de plaat opnieuw uitgeeft ter ere van het 11-jarige bestaan. Vrijdag 4 april is LaMar Gay met zijn band live te bewonderen op Rewire in Den Haag.

MOREISH IDOLS

 

De huidige postpunkscene in Londen is een brede speeltuin: van de parlando-gekte van Dry Cleaning tot de jazzy uitwaaieringen van Squid. Moreish Idols laveert op hun debuutalbum All In The Game (geproduceerd door de enige echte Dan Carey) tussen strakke, ritmische precisie en losse, experimentele wendingen. Daarmee toont ze zich vooral een adept van Radiohead.

Openingstrack Ambergrin bouwt langzaam op en roept een aangename melancholische sfeer op, die vervolgens vakkundig de nek wordt omgedraaid door de energieke beat van Railway. "She knows from this line, there ain't no going back", rapt Jude Lilly; onbewust vat hij er de heropleving van postpunk treffend mee samen. We horen trouwens opvallend vaak een akoestische gitaar, zoals ook op Pale Blue Dot, het lied dat als logische single vooruit werd geschoven.  

Een veelbelovend debuut? Zeker. Maar je hoopt dat ze bij de volgende worp écht losgaan. In weerwil van de titel voelt het alsof Moreish Idols nog niet alles op het spel durft te zetten.